BSCI, WRAP, SMETA là gì? nên chọn chứng chỉ nào trước?

1. BSCI

BSCI thực sự kiểm tra điều gì?

Nhiều xưởng nghĩ BSCI chỉ là:

• Dọn nhà xưởng cho gọn
• Chuẩn bị giấy tờ lao động

Thực tế, BSCI đi sâu hơn:

• Thời gian làm việc có vượt quy định không
• Công nhân có được trả lương đúng & đủ
• Lối thoát hiểm, PCCC có hoạt động không
• Công nhân có hiểu quyền lợi của mình không

BSCI đánh giá tư duy quản lý, không chỉ hiện trạng.

Thực trạng tại Việt Nam

Phần lớn xưởng may nhỏ và vừa tại Việt Nam chưa có BSCI, không phải vì không đạt, mà vì:

• Chưa hiểu quy trình audit
• Sợ “bị soi”
• Nghĩ chỉ nhà xưởng lớn mới cần

Trong khi đó, đa số buyer châu Âu coi BSCI là điều kiện bắt buộc để bắt đầu nói chuyện.

2. WRAP

Vì sao WRAP được nhiều xưởng chọn?

WRAP có cách tiếp cận:

• Rõ ràng
• Có lộ trình
• Phù hợp nhà máy vừa và nhỏ

WRAP tập trung vào:

• Tuân thủ pháp luật địa phương
• Điều kiện lao động cơ bản
• An toàn & sức khỏe nghề nghiệp

WRAP không yêu cầu hoàn hảo, nhưng yêu cầu minh bạch và cải thiện liên tục.

Thực trạng tại Việt Nam

Dù WRAP được xem là “dễ tiếp cận”, nhưng tỷ lệ xưởng may nhỏ tại Việt Nam có WRAP vẫn rất thấp.

Lý do phổ biến:

• Không có ai hướng dẫn cụ thể
• Chỉ tìm hiểu khi khách yêu cầu gấp
• Không chuẩn bị trước hệ thống hồ sơ

3. SMETA

SMETA khác gì BSCI & WRAP?

SMETA không phải chứng chỉ cấp “bằng”, mà là:

• Báo cáo audit
• Minh bạch toàn bộ hoạt động nhà máy

SMETA thường đánh giá 4 trụ cột:

1. Lao động
2. An toàn
3. Môi trường
4. Đạo đức kinh doanh

SMETA được nhiều brand sử dụng để so sánh và đánh giá nhà cung ứng.

Thực trạng tại Việt Nam

SMETA hiện nay chủ yếu xuất hiện ở các doanh nghiệp lớn.
Với xưởng may nhỏ, SMETA vẫn còn là “vùng mờ”, dù nhiều buyer đã chấp nhận SMETA thay cho BSCI.

Vậy nên bắt đầu từ đâu?

Sai lầm phổ biến là hầu như các bạn đều cố gắng làm tất cả chứng chỉ cùng lúc và chạy theo yêu cầu của khách một cách bị động nhưng cách tiếp cận thực tế hơn

• Có khách Mỹ → Ưu tiên WRAP
• Có khách EU → Chuẩn bị BSCI hoặc SMETA
• Chưa có khách cụ thể → WRAP là bước khởi đầu hợp lý

Điều quan trọng không phải là có nhiều chứng chỉ, mà là: Có lộ trình rõ ràng và chứng minh được sự sẵn sàng tuân thủ

Một điểm then chốt nữa là khi đáp ứng các chứng chỉ thôi vẫn chưa đủ

Rất nhiều xưởng may đậu audit nhà máy nhưng vẫn mất đơn hàng, vì:

• Vải không có OEKO-TEX
• Không đáp ứng REACH
• Nhà cung cấp vải không nằm trong danh sách được chấp nhận

Hiện nay, buyer đánh giá toàn bộ chuỗi cung ứng, không chỉ riêng xưởng may.

Kết luận

BSCI, WRAP, SMETA không chỉ là giấy tờ chúng là điều kiện cần để xưởng công ty và xưởng may mặc bước vào chuỗi xuất khẩu nhưng thực tế tại Việt Nam có rất ít vừa chủ động công ty và xưởng may mặc chuẩn bị chứng chỉ từ sớm

Công ty và xưởng may mặc nào hiểu đúng, chuẩn bị từng bước chọn đúng đối tác nguyên liệu Xưởng đó sẽ có lợi thế rất lớn trong 2–3 năm tới