Khi “cặn bã” trở thành chất liệu cao cấp

1. Sợi cam là gì?

• Orange Fiber là loại sợi vải sinh học được làm từ phụ phẩm ngành nước ép cam – cụ thể là vỏ cam và bã cam còn lại sau khi ép.
• Công nghệ này được phát triển bởi startup Ý Orange Fiber S.r.l., do Adriana Santanocito và Enrica Arena sáng lập vào năm 2014.
• Sợi cam có cấu trúc gần giống tơ tằm, tạo ra loại vải mềm mại, mịn màng, bóng nhẹ và rất thoải mái khi mặc.

1.1. Nguồn gốc và câu chuyện ra đời

Ý là quốc gia đứng đầu châu Âu về sản xuất nước cam ép, mỗi năm thải ra hàng triệu tấn vỏ cam. Trước đây, lượng phụ phẩm này gây khó khăn trong xử lý chất thải và tác động môi trường.

Adriana Santanocito (một nhà thiết kế dệt may) đã nảy ra ý tưởng: “Tại sao không biến vỏ cam thành vải?” – và thế là Orange Fiber ra đời, biến rác thải thành tài nguyên.

1.2. Quy trình sản xuất vải từ sợi cam (Orange Fiber)

Sáng chế bởi công ty Orange Fiber (Ý), tận dụng bã cam thải ra từ ngành công nghiệp nước ép.

1. Thu gom bã cam

   • Sau khi ép lấy nước, phần vỏ, xơ và bã cam thường bị bỏ đi.

2. Chiết xuất cellulose

   • Từ bã cam, các nhà sản xuất chiết tách cellulose – thành phần chính để tạo sợi.

3. Tái tạo thành sợi

   • Cellulose được xử lý bằng quy trình tương tự như tạo sợi viscose/lyocell → tạo nên sợi dệt mềm mại.

4. Xe sợi & dệt vải

   • Sợi cam được kéo thành sợi, có thể pha trộn với lụa, cotton hoặc polyester tái chế.

5. Hoàn thiện vải

   • Thành phẩm là loại vải mềm, nhẹ, bóng mượt như lụa, có độ rủ đẹp và thân thiện với môi trường.

1.3. Đặc điểm của vải từ sợi cam

• Mềm mịn và nhẹ như lụa, thậm chí được so sánh ngang tơ tằm.
• Thoáng khí, hút ẩm tốt, mang lại cảm giác thoải mái.
• Có thể dệt thành nhiều dạng vải: từ mỏng, trong suốt cho đến dày dặn, chắc chắn.
• 100% phân hủy sinh học.

1.4. Ưu điểm nổi bật

1. Thân thiện môi trường: Tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, giảm rác thải.
2. Thời trang cao cấp: Chất liệu mịn, sang trọng, được nhiều thương hiệu lớn quan tâm.
3. Đổi mới sáng tạo: Mang đến nguồn nguyên liệu mới thay thế sợi tổng hợp hoặc lụa truyền thống.

1.5. Ứng dụng trong thời trang

• Hợp tác nổi bật: Thương hiệu Salvatore Ferragamo từng cho ra mắt bộ sưu tập độc quyền sử dụng Orange Fiber (2017).
• Ứng dụng chính: Trang phục cao cấp, váy, áo sơ mi, khăn choàng.
• Tiềm năng mở rộng sang phụ kiện thời trang, nội thất, thậm chí dệt may công nghệ.

2. Sợi chuối là gì?

Sợi chuối (Banana Fiber) được chiết xuất từ thân cây chuối sau khi thu hoạch quả. Bên trong thân có các xơ cellulose dài và dai, sau khi tách, rửa và phơi khô sẽ được se thành sợi.

Đặc điểm nổi bật:

• Độ bền cao: gấp 3 lần sợi bông.
• Thân thiện môi trường: 100% tự nhiên, phân hủy sinh học.
• Thoáng khí, hút ẩm tốt: mặc mát, dễ chịu, đặc biệt ở khí hậu nhiệt đới.
• Kết cấu đa dạng: tùy xử lý, sợi có thể thô cứng (làm thảm, dây thừng) hoặc mềm mịn (làm quần áo cao cấp).

2.1.Nguồn gốc & xuất xứ

Từ thế kỷ 13, người Nhật đã dùng sợi chuối để dệt kimono và obi. Nhưng Philippines mới là quốc gia xuất khẩu sợi chuối lớn nhất thế giới. Sản lượng sợi chuối từ Philippines chiếm tới 85% thị phần toàn cầu.

Ngày nay Nhật Bản, Ấn Độ và Philippines là ba “cái nôi” của ngành công nghiệp sợi chuối, cung cấp nguyên liệu cho thời trang và nội thất quốc tế.

2.2.Quy trình sản xuất vải từ sợi chuối (Banana Fiber)

Xuất xứ chủ yếu từ Ấn Độ, Philippines, Nepal – nơi chuối được trồng nhiều.

1. Thu hoạch và tách bẹ chuối

   • Cây chuối sau khi thu hoạch trái, phần thân/bẹ thường bỏ đi.

   • Bẹ chuối được bóc, chọn phần lớp xơ ngoài (thô, cứng) hoặc xơ trong (mềm, mịn) tùy ứng dụng.

2. Xử lý và làm sạch xơ

   • Xơ chuối được phơi khô, rửa sạch, đôi khi xử lý hóa chất nhẹ để tăng độ bền và độ mịn.

3. Xe sợi

   • Xơ được kéo thành sợi dệt.

   • Sợi chuối có thể thô chắc (dùng làm thảm, dây thừng) hoặc mềm mịn (dùng làm vải may mặc, khăn choàng).

4. Dệt vải & hoàn thiện

   • Các sợi chuối được dệt thành vải, có thể pha trộn với cotton, len hoặc lụa để tăng tính thẩm mỹ và độ bền.

2.3. Ưu điểm vượt trội của sợi chuối

• Siêu bền: độ chắc chắn giúp kéo dài tuổi thọ sản phẩm.
• Thẩm mỹ tự nhiên: bề mặt vải có ánh bóng nhẹ, gần giống lụa nhưng độc đáo hơn.
• Giữ form tốt: ít bị nhăn, ít co rút.
• Thân thiện môi trường: không cần hóa chất nặng trong quá trình sản xuất.
• Giá trị xã hội: tận dụng phụ phẩm nông nghiệp, tạo thêm thu nhập cho nông dân.

2.4.Ứng dụng của sợi chuối

• Thời trang: áo sơ mi, váy, áo khoác nhẹ, khăn choàng, túi xách.
• Phụ kiện cao cấp: nhờ độ óng mịn, sợi chuối còn được dùng thay thế tơ tằm.
• Nội thất: thảm, rèm cửa, gối, vải bọc ghế.
• Thủ công mỹ nghệ: giày dép, dây đeo, đồ trang trí độc đáo.

3. Ý nghĩa chung – Thời trang bền vững từ trái cây

Dù khác nhau về cấu trúc và lịch sử, sợi cam và sợi chuối đều mang một điểm chung quan trọng:

• Giảm rác thải nông nghiệp: Tận dụng phụ phẩm vốn bị bỏ đi.
• Thân thiện môi trường: 100% tự nhiên, phân hủy sinh học.
• Tạo giá trị kinh tế mới: Giúp nông dân và doanh nghiệp có thêm nguồn thu.
• Định hình xu hướng thời trang xanh: Mở đường cho ngành may mặc bền vững.

Từ những trái cam đến những trái chuối hay những bã cà phê, những gì ta từng coi là rác thải lại đang âm thầm viết nên câu chuyện mới trong ngành dệt may. Sợi cam mang lại sự mềm mại, sang trọng; trong khi sợi chuối đem đến sự bền chắc, mộc mạc.

Và biết đâu, trong tương lai không xa, bạn sẽ vừa mặc áo “cam mịn màng” vừa phối cùng túi “Made from Banana” – một combo thời trang xanh đúng nghĩa, vừa đẹp vừa có trách nhiệm với Trái đất